วันนี้ (1 กันยายน 2569) เวลา 10.00 น. นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานการประชุมคณะรัฐมนตรีอย่างเป็นทางการนอกสถานที่ ครั้งที่ 1/2569 (ครม.สัญจร) ณ ห้องคอนเวนชั่น ฮอลล์ ศูนย์ประชุมนานาชาติฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ตำบลคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

โดยในวาระที่ 6 เรื่อง ขอทบทวนมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการจัดงานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2572 มีรายละเอียด ดังนี้

คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบและรับทราบตามที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.) เสนอ ดังนี้              

1. เห็นชอบให้ กษ. ทบทวนมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2564 (เรื่อง ขออนุมัติดำเนินงานโครงการประมูลสิทธิ์งานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569 และจังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2572) (ตามข้อ 1.1) และมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 มกราคม 2565 (เรื่อง ขออนุมัติกรอบงบประมาณและผู้มีอำนาจลงนามโครงการประมูลสิทธิ์งานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569 และจังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2572) (ตามข้อ 1.2) ในส่วนของสถานที่จัดงานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2572 (งานมหกรรมพืชโลกฯ พ.ศ. 2572) จากพื้นที่เดิม ณ พื้นที่ป่าสาธารณประโยชน์โคกหนองรังกา ตำบลเทพาลัย อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา เป็นพื้นที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาโดนม อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา                   

2. เห็นชอบมอบหมายให้ กษ. เป็นหน่วยงานรับผิดชอบการบริหารจัดการและใช้ประโยชน์พื้นที่ภายหลังสิ้นสุดการจัดงาน (Legacy Plan) โดยให้สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และกรมปศุสัตว์เป็นหน่วยงานหลัก และจังหวัดนครราชสีมาเป็นหน่วยงานสนับสนุน ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำแผนการบริหารจัดการและใช้ประโยชน์พื้นที่ให้เกิดความเหมาะสม คุ้มค่า และยั่งยืน                  

3. รับทราบการเปลี่ยนชื่อการจัดงานให้เป็นไปตามข้อกำหนดขององค์การนิทรรศการนานาชาติ (Bureau International des Expositions: BIE) โดยมีชื่อทางการว่า International Horticultural Expo 2029 Korat Thailand และชื่อเรียกโดยย่อยว่า Expo 2029 Korat Thailand

สาระสำคัญ

1. เดิมคณะรัฐมนตรีมีมติที่เกี่ยวข้องกับการจัดงานมหกรรมพืชโลกฯ พ.ศ. 2572 ดังนี้

1.1 คณะรัฐมนตรีมีมติ (16 พฤศจิกายน 2564) อนุมัติในหลักการให้ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพในการยื่นประมูลสิทธิ์การจัดงานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2569 (ระดับ B) และจังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2572 (ระดับ A1) ต่อสมาคมพืชสวนระหว่างประเทศ (AIPH) โดยให้ กษ. กระทรวงมหาดไทย (มท.) และสำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน) (สสปน.) เป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลัก                            

1.2 คณะรัฐมนตรีมีมติ (4 มกราคม 2565) อนุมัติกรอบงบประมาณการจัดงานมหกรรมพืชสวนโลกฯ พ.ศ. 2572 จำนวน 4,281 ล้านบาท และเห็นชอบผู้ลงนามการยื่นเสนอตัวประมูลสิทธิ์งานมหกรรมพืชสวนโลกฯ พ.ศ. 2572 รวมทั้งให้พิจารณาแผนบริหารจัดการพื้นที่ภายหลังการจัดงานให้เกิดประโยชน์สูงสุดและไม่เป็นภาระงบประมาณในอนาคต                            

1.3 คณะรัฐมนตรีมีมติ (2 กรกฎาคม 2567) รับทราบผลการประมูลสิทธิ์การจัดงานมหกรรมพืชสวนโลกฯ พ.ศ. 2572 และอนุมัติองค์ประกอบของคณะกรรมการอำนวยการจัดงานมหกรรมพืชสวนโลก จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2572 (คณะกรรมการอำนวยการฯ) (รองนายกรัฐมนตรีที่กำกับดูแล กษ. เป็นประธาน) เพื่อทำหน้าที่กำหนดนโยบาย อำนวยการ กำกับ และติดตามผลการจัดงาน สั่งการและมอบหมายให้ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นของรัฐช่วยปฏิบัติงานมหกรรมพืชสวนโลกฯ พ.ศ. 2572                  

2. กษ. ในฐานะหน่วยงานรับผิดชอบในการเป็นเจ้าภาพจัดงานมหกรรมพืชสวนโลกฯ พ.ศ. 2572 ได้เสนอสำนักงบประมาณ (สงป.) เพื่อขอรับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 งบกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น  88.33 ล้านบาท สำหรับเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินการจ้างออกแบบผังแม่บท (Master Plan) และรายละเอียดการจัดสร้างพื้นที่จัดงาน ณ พื้นที่ป่าสาธารณประโยชน์ โคกหนองรังกา ตำบลเทพาลัย อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา และต่อมาสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ลงพื้นที่เพื่อรวบรวมข้อมูลและเสนอความเห็นประกอบการพิจารณาจัดสรรงบประมาณสำหรับการจ้างออกแบบผังแม่บท ในระหว่างวันที่ 14 - 15 สิงหาคม 2569 ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาโคนม อำเภอปากช่อง และพื้นที่ป่าสาธารณประโยชน์โคกหนองรังกา ตำบลเทพาลัย อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา เพื่อเปรียบเทียบความพร้อมและความเหมาะสมของทั้งสองพื้นที่ ซึ่งผู้แทน สศช. ได้รายงานผลการลงพื้นที่ดังกล่าวต่อที่ประชุมคณะกรรมการบริหารการจัดงานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2572 (คณะกรรมการบริหารการจัดงานฯ) ในคราวประชุมครั้งที่ 4/2569 เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569 (มีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธาน) มีสาระสำคัญสรุปได้ ดังนี้                            

2.1 ผู้แทน สศช. รายงานว่า การจัดงานพื้นที่ป่าสาธารณประโยชน์โคกหนองรังกา ตำบลเทพาลัย อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา แม้การเตรียมความพร้อมในระดับพื้นที่มีความก้าวหน้าในระดับหนึ่ง แต่ยังมีความเสี่ยงหลายประการ เช่น (1) โครงสร้างพื้นฐานและระบบสาธารณูปโภคหลายส่วนยังอยู่ระหว่างดำเนินการและต้องใช้งบประมาณจำนวนมาก (2) การเข้าถึงพื้นที่และการเชื่อมโยงกับตัวเมืองและแหล่งท่องเที่ยวสำคัญต้องใช้เวลาค่อนข้างมากและยังต้องใช้เวลาในการพัฒนาอีกมาก รวมถึงข้อจำกัดด้านแหล่งท่องเที่ยวและที่พักในพื้นที่ที่มีจำนวนไม่เพียงพอรองรับผู้มาเข้าชมงาน และ (3) ความเสี่ยงด้านความคุ้มค่าของการลงทุนโดยนอกเหนือจากกรอบงบประมาณโครงการ 4,281 ล้านบาท ยังมีงบประมาณสำหรับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและความพร้อมโดยรอบพื้นที่อีกประมาณ 6,164.46 ล้านบาท ทำให้ประมาณการวงเงินดำเนินงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งสิ้นประมาณ 10,445.46 ล้านบาท                            

2.2 ผู้แทน สศช. มีข้อสังเกตเชิงนโยบายว่า พื้นที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาโคนม อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา มีเนื้อที่ประมาณ 874 ไร่ และอยู่ในความดูแลของ กษ. สามารถเข้าใช้ประโยชน์ได้โดยไม่ต้องจัดซื้อที่ดินเพิ่มเติม มีความพร้อมด้านการคมนาคม โดยพื้นที่ติดถนนมิตรภาพและอยู่ห่างจากสถานีรถไฟทางคู่ปากช่องประมาณ 10 กิโลเมตร ด้านการแพทย์มีโรงพยาบาลหลักอยู่ห่างจากพื้นที่จัดงานประมาณ 7 - 8 กิโลเมตร ด้านที่พักมีสถานประกอบการโรงแรมและที่พักจำนวน 318 แห่ง ตลอดจนมีความพร้อมด้านแหล่งน้ำ ระบบไฟฟ้า และระบบรักษาความปลอดภัย จึงเป็นทางเลือกที่มีความเหมาะสมต่อการนำมาพิจารณาเป็นสถานที่จัดงานแห่งใหม่ ซึ่งที่ประชุมคณะกรรมการบริหารการจัดงานฯ พิจารณาแล้วมีมติเห็นชอบในหลักการ ดังนี้ (1) เปลี่ยนแปลงพื้นที่การจัดงานจากพื้นที่ป่าสาธารณประโยชน์โคกหนองรังกา ตำบลเทพาลัย อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา เป็นศูนย์วิจัยและพัฒนาโคนม อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา โดยคงใช้งบประมาณเดิมที่ขอรับการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 งบกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น วงเงิน 88.33 ล้านบาท สำหรับเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินการจ้างออกแบบผังแม่บท (Master Plan) และรายละเอียดการจัดสร้างพื้นที่จัดงานมหกรรมพืชสวนโลกฯ พ.ศ. 2572 (2) มอบหมาย กษ. เป็นหน่วยงานหลักและจังหวัดนครราชสีมาเป็นหน่วยงานสนับสนุนในการบริหารจัดการพื้นที่หลักการจัดงาน (Legacy Plan)  (3) ขออนุมัติขอรับการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 งบกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น วงเงิน 6 ล้านบาท ให้กับ สสปน. สำหรับการทบทวนความพร้อมและยื่นเอกสารเสนอใหม่ (Resubmit) เพื่อให้สมาคมพืชสวนระหว่างประเทศ (AIPH) และองค์การนิทรรศการนานาชาติ (BIE) พิจารณาอีกครั้ง และ (4) มอบหมายให้ กษ. เสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาทบทวนมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2564 และมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 มกราคม 2565 ในส่วนของการเปลี่ยนแปลงพื้นที่จัดงานมหกรรมพืชสวนโลกฯ พ.ศ. 2572

3. องค์การนิทรรศการนานานาชาติ (BIE) ได้กำหนดให้ปรับเปลี่ยนชื่อการจัดงานเพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล จากชื่อเดิม “Nakhon Ratchasima International Horticultural Expo 2029” (Korat Expo 2029) เป็น “International Horticultural Expo 2029 Korat Thailand” (Expo 2029 Korat Thailand)