โครงการนำร่องท่องเที่ยววิถีชุมชนโคราช

          โครงการนำร่องท่องเที่ยววิถีชุมชนโคราชที่การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานนครราชสีมา โดยการนำของ คุณรุ่งทิพย์ บุกขุนทด ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานนครราชสีมา ร่วมกับ ผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยวในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา จัดขึ้นคู่กับแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญของจังหวัดไปพร้อมกับมนต์ขลังอันน่าหลงใหลของสถานที่นั้นๆ หากมาถึงโคราชแล้ว ไม่ได้มาไหว้ย่าโม เลือกซื้อเครื่องปั้นดินเผา และเที่ยวชมทอผ้าไหม พร้อมกับชิมหมี่โคราช เท่ากับว่าท่านยังมาไม่ถึงโคราชนั่นเอง

          การท่องเที่ยวหนึ่งวันเต็ม หรือที่เรียกว่า One day trip ในวันที่ ๖ มีนาคม ๒๕๕๙ ที่ผ่านมา ฉันได้พบกับความสนุก ความสุข และได้รับความรู้อย่างคุ้มค่า คละเคล้าไปด้วยเสียงหัวเราะและมิตรภาพจากเพื่อนร่วมทัวร์ อาทิ ททท.สำนักงานนครราชสีมา, ผู้ประกอบการธุรกิจโรงแรมและบริษัทนำเที่ยว อำเภอเมือง-อำเภอปากช่อง, ท่องเที่ยวและกีฬา จังหวัดนครราชสีมา, สมาคมธุรกิจท่องเที่ยวจังหวัดนครราชสีมา, ชมรมส่งเสริมการท่องเที่ยวเขาใหญ่-ปากช่อง, ชมรมการศึกษาเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน และสื่อมวลชน

          การเดินทางเริ่มขึ้น ณ อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี (ย่าโม) วีรสตรีแห่งประวัติศาสตร์ที่ได้สร้างคุณประโยชน์แก่บ้านเมืองไว้ ย่าโมจึงเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดนครราชสีมา จนกระทั่งมีผู้คนขนานนามโคราชว่า “เมืองย่า” ทั้งเป็นแหล่งศูนย์รวมจิตใจของชาวโคราช กลิ่นควันธูปและแสงเทียนจึงไม่เคยเลือนหายไปจากสถานที่แห่งนี้ นอกจากนี้ในวันที่ ๒๓ มีนาคม - ๓ เมษายน ของทุกปี จะมีการจัดงานวันฉลองวันแห่งชัยชนะของท้าวสุรนารีขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ สิ่งหนึ่งที่ไม่ควรพลาด คือ การได้สักการะย่าโมสักครั้งในชีวิตก็นับว่าเป็นบุญแล้ว

          ล้อหมุนคราวนี้ใช้เวลาเพียงไม่ถึงครึ่งชั่วโมงจากตัวเมือง คณะเราก็มาถึงอาณาจักรหมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผา หมู่บ้าน OTOP ต้นแบบ ๑ ใน ๔ ของประเทศ ที่มีชื่อเสียงทั้งในและต่างประเทศ ซึ่งอาณาจักรเครื่องปั้นดินเผาที่ฉันหมายถึงนั้นจะเป็นที่ไหนไปไม่ได้ ถ้าไม่ใช่ “ด่านเกวียน” หมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผา อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา การมาถึงหมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน จะสังเกตได้จากแจกันขนาดยักษ์ที่ตั้งอยู่ริมทางเข้าทั้งสองข้าง เมื่อถึงจุดหมาย เราก็ได้เข้าเยี่ยมชมศูนย์การเรียนรู้เครื่องปั้นดินเผา ซึ่งมีการจัดแสดงเครื่องปั้นดินเผาที่สวยงามแปลกตา และกรรมวิธีการปั้นดั้งเดิมโดยใช้ดินดำสำริดเมื่อเผาแล้วจะมีสีดำเงาเคลือบสีดิน นับเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่มีที่ไหนเหมือน จากนั้นรถรางก็พาพวกเราไปชมสินค้าภายในหมู่บ้าน ดูวิถีชีวิตการทำเครื่องปั้นดินเผา ตื่นเต้นไปกับสินค้าและผลิตภัณฑ์หลายรูปแบบ โดยเฉพาะตุ๊กตาดินเผาตัวเล็กๆ ที่คนในหมู่บ้านเรียกกันว่า “ตุ๊กตาตอแหล” นายเมี้ยน สิงห์ทะเล ผู้ใหญ่บ้านด่านเกวียน กล่าวว่า “ลายต่างๆ ของตุ๊กตาตอแหลนั้น ชาวบ้านได้ผลิตคิดค้นด้วยตนเอง จึงเป็นสินค้าขายดีมีเอกลักษณ์” ทุกคนที่มาในวันนี้ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า ตั้งแต่อยู่โคราชมา ยังไม่เคยเข้ามา ณ ที่แห่งนี้เลยสักครั้ง

          เมื่อนั่งรถมาถึง หมู่บ้านท่องเที่ยวสายไหม ณ บ้านจะโปะ อำเภอปักธงชัย ชุมชนโบราณเมื่อครั้งกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี และเป็นแหล่งเรียนรู้กรรมวิธีการทำผ้าไหมที่สืบเชื้อสายมาจากลาวในอดีตอย่างใกล้ชิด พร้อมชมลายผ้าที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นและการย้อมสีผ้าด้วยวัสดุธรรมชาติหากเหล่าขาช็อปได้มาเยี่ยมชมหมู่บ้านท่องเที่ยวสายไหมบ้านจะโปะจักต้องถูกอกถูกใจ และจับจ่ายซื้อผ้าไหมคนละผืนสองผืนก่อนออกจากหมู่บ้านไปแน่นอน

          จากนั้นเราเดินทางมุ่งหน้าไปสู่ วัดหน้าพระธาตุ (วัดบ้านตะคุ) โบราณสถานเก่าแก่ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยมีพระธาตุเจดีย์ศิลปะลาว ภายในบรรจุพระบรมธาตุ ซึ่งเป็นที่เคารพบูชาของชาวอำเภอปักธงชัย เล่ากันว่าชาวลาวอพยพมาจากนครเวียงจันทน์ มาอาศัยอยู่ที่ตำบลตะคุ และได้ร่วมกันสร้างขึ้นเพื่อเป็นศูนย์กลางของชุมชน อีกทั้งยังมีหอไตรกลางน้ำ อายุกว่า ๑๐๐ ปี ใช้เป็นที่เก็บพระไตรปิฎกอีกด้วย ความโดดเด่นของวัดจะอยู่ที่งานจิตรกรรมฝาผนัง โดยจิตรกรในสมัยรัชกาลที่ ๓ ได้วาดไว้ ปรากฏให้เห็นอยู่ภายในพระอุโบสถ สะท้อนให้เห็นถึงชีวิตประจำวันของคนในสังคมชนบทได้อย่างชัดเจน นอกจากจะได้เยี่ยมชมโบราณสถานที่เก่าแก่แห่งเมืองปักธงชัยแล้ว พวกเรายังมีโอกาสร่วมกันทำบุญทอดผ้าป่าสามัคคีเพื่อความเป็นสิริมงคล เรียกได้ว่าอิ่มบุญกันถ้วนหน้าเลยทีเดียว

          เมื่ออิ่มบุญแล้ว โรงงานหมี่ตะคุ คือ จุดมุ่งหมายต่อไป ซึ่งอยู่ไม่ไกลกันมากนัก หมี่ตะคุ ตราแม่ตุ้ยเป็นอีกหนึ่งสุดยอดของฝากจากเมืองโคราช เดินเข้ามาภายในโรงงานหมี่ตะคุจะเห็นกระบวนการผลิตทุกขั้นตอน เครื่องจักรที่สะอาดและทันสมัย เอกลักษณ์โดดเด่นของหมี่ตะคุ คือ เส้นบาง เหนียวนุ่ม อีกทั้งยังถูกหลักอนามัย อันจะเห็นได้จากรางวัลการันตีมากมาย

          เดินทางมาเหนื่อยๆ แวะชิมขนมจีนบ้านประโดก ที่ร้านขนมจีนแม่พลอย ร้านยอดนิยมแห่งหนึ่งในบริเวณบ้านประโดก ซึ่งเปิดมานานกว่า ๔๐ ปี น้ำยาขนมจีนมีให้เลือกหลากหลายรสชาติ ไม่ว่าจะเป็นน้ำยาแกงไก่รสจัดจ้าน น้ำยาน้ำพริกรสหวาน น้ำยากะทิน้ำยายอดฮิตรสกลมกล่อม และน้ำยาป่ารสเค็มนิดเผ็ดหน่อย นอกจากนี้ยังมีเมนูส้มตำและปีกไก่ทอดให้เลือกทานอีกด้วย ใครที่ผ่านไปผ่านมาก็สามารถแวะร้านขนมจีนแม่พลอยกันได้ นอกจากรสชาติถูกปากแล้ว ราคายังถูกใจอีกด้วย

          ท้ายสุดต่อด้วย วัดพระนารายณ์ (วัดกลาง) วัดเก่าแก่คู่บ้านคู่เมืองของคนโคราชมาช้านาน สร้างขึ้นในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ตั้งแต่กรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ภายในบริเวณวัดมีต้นไม้เรียงกันเป็นทิวแถว บรรยากาศร่มรื่นและเงียบสงบ กลิ่นควันธูปเทียนลอยไปทั่วบริเวณ ทางซ้ายมือมีพระอุโบสถปรากฏอยู่กลางสระน้ำ ส่วนตรงข้ามเป็นพระวิหาร ภายในวิหารเต็มไปด้วยดอกไม้ และมีพระพุทธรูปหลวงพ่อ ๓ พี่น้อง ได้แก่ หลวงพ่อเงิน หลวงพ่อทอง และหลวงพ่อสุข อีกทั้งวัดพระนารายณ์ยังเป็นที่ประดิษฐานหลวงพ่อใหญ่ พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวโคราชเลื่อมใสศรัทธา จึงมีประชาชนเข้ามาสักการะบูชาเป็นอย่างมาก เนื่องจากจะเปิดให้สักการะในช่วงวันสำคัญหรือวันพระเท่านั้น

          นางรุ่งทิพย์ บุกขุนทด ผอ.ททท.สำนักงานนครราชสีมา กล่าวถึงการจัดกิจกรรมสำรวจเส้นทางท่องเที่ยวชุมชนว่า ต้องการทำให้กลุ่มคนโคราช และผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจในเขตจังหวัดนครราชสีมา ได้เข้าใจและได้เป็นเครือข่ายการท่องเที่ยวโคราช เพื่อกระตุ้นให้เกิดการเดินทางท่องเที่ยวและรู้จักสินค้าในแหล่งชุมชนของจังหวัดนครราชสีมา ในช่วงการจัดงานวันฉลองชัยชนะของท้าวสุรนารี ประจำปี ๒๕๕๙ ที่กำลังจะมาถึงนี้

          นอกจากนี้ทาง ททท. ยังมีกิจกรรม รักษ์แหล่งเรียนรู้...คู่เมืองโคราช ตามเส้นทางท่องเที่ยวทั้ง ๔ อำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอโชคชัย อำเภอขามทะเลสอ และอำเภอปักธงชัย เป็นต้น เพียงเข้าใช้บริการห้องพักจากโรงแรมที่เข้าร่วมการจัดกิจกรรม อาทิ โรงแรมสีมาธานี, โรงแรมโคราชโฮเต็ล, สุรสัมมนาคาร (มทส.),โรงแรมเฮอร์มิเทจ, โรงแรมดุสิตปริ๊นเซส โคราช, โรงแรมธัญญะ ปุระ บูติค, สตาร์เวลล์บาหลี รีสอร์ท, โรงแรมลีโอซอ, โรงแรมวี-วัน โคราช, โรงแรมซิตี้พาร์ค และโรงแรมโครานารี่ คอร์ทยาร์ด บูทีคโฮเทล เป็นต้น พร้อมกับโพสต์ภาพถ่ายคู่กับแหล่งท่องเที่ยว ผ่านทาง Facebook และติดแฮชแท็ก #TATKorat จากนั้นนำไปแสดงยัง ททท.สำนักงานนครราชสีมา เพื่อรับของขวัญสุดพิเศษ ระหว่างวันที่ ๒๓ มีนาคม-๓ เมษายน ๒๕๕๙ นี้เท่านั้น สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานนครราชสีมา โทรศัพท์ ๐๔๔-๒๑๓๐๓๐ และ ๐๔๔-๒๑๓๖๖๖ หรือติดตามผ่าน www.tourismthailand.org/nakhonratchasima

          การท่องเที่ยว One day trip สำรวจเส้นทางท่องเที่ยวชุมชนในครั้งนี้ ฉันไม่อาจสาธยายได้หมด เพราะโคราชไม่ได้มีแค่ผ้าไหมสวยงาม หมี่โคราชแสนอร่อย และปราสาทหินขอมโบราณ ดังคำขวัญของจังหวัดที่ว่า “เมืองหญิงกล้า ผ้าไหมดี หมี่โคราช ปราสาทหิน ดินด่านเกวียน” แต่ยังมีหลายสิ่งที่รอให้คุณเข้ามาสัมผัสอีกมากมายในเมืองย่าโมนี้

สุทธิดา ทัศนิตร์/อารยา วิโรจน์ เรื่อง/ภาพ

นสพ.โคราชคนอีสาน ปีที่ ๔๑ ฉบับที่ ๒๓๕๒ วันจันทร์ที่ ๒๑ - วันศุกร์ที่ ๒๕ เดือนมีนาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙

ศูนย์การเรียนรู้หมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน

หมู่บ้านท่องเที่ยวสายไหม บ้านจะโปะ

วัดหน้าพระธาตุ อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา

โรงงานหมี่ตะคุ (ตราแม่ตุ้ย)