ปธ.สภาวัฒนธรรมสูงเนิน เจ้าภาพจัดงาน ๑๑๑ ปี ใช้ชื่อ “ปลายฝน ต้นหนาว คุยเฟื่องเรื่องเก่า สูงเนิน อดีต ปัจจุบัน อนาคต” เมืองแห่งประวัติศาสตร์ขอมโบราณ เชิญผู้บริหารท้องถิ่นทั้งอดีตและปัจจุบันกว่า ๑๐ คน และคนดังมาร่วมสนทนาจากอดีตถึงปัจจุบัน พร้อมจัดเลี้ยงกว่า ๔๐๐ โต๊ะ

เมื่อวันที่ ๒๕ ตุลาคม ๒๕๕๕ นายสมชาย กิริวัฒนศักดิ์ ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอสูงเนิน เผยการจัดงาน “ปลายฝน ต้นหนาว คุยเฟื่องเรื่องเก่า สูงเนิน อดีต ปัจจุบัน อนาคต” เพื่อเป็นการฉลองครบรอบ ๑๑๑ ปีอำเภอสูงเนิน ให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการรำลึกประวัติศาสตร์อำเภอสูงเนิน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ในวันที่ ๑ พฤศจิกายน ๒๕๕๕ ณ ตลาดนัดเสริมสุขมิตรภาพ อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา

รำลึก ๑๑๑ ปีสูงเนิน

นายสมชาย กิริวัฒนศักดิ์ ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอสูงเนิน กล่าวว่า “แต่เดิมอำเภอสูงเนินขึ้นอยู่กับอำเภอสันเทียะ (อำเภอโนนไทย) ต่อมาในวันที่ ๒๑ ธันวาคม ๒๔๔๓ รถไฟขบวนแรกโดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้า (รัชกาลที่ ๕) จากกรุงเทพฯ-โคราช ผ่านบ้านสูงเนินในปี ๒๔๔๔ จึงยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอสูงเนิน ปัจจุบันปี ๒๕๕๕ อำเภอสูงเนินจึงมีอายุครบ ๑๑๑ ปี ในการนี้ผมต้องการให้รำลึกถึงอำเภอสูงเนินตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน และอนาคตจะเป็นอย่างไร โดยใช้ชื่องานว่า “ปลายฝน ต้นหนาว คุยเฟื่องเรื่องเก่า สูงเนิน อดีต ปัจจุบัน อนาคต” เนื่องจากผมอยู่ที่อำเภอสูงเนินมา ๗๒ ปีแล้ว ผมมีความผูกพันกับอำเภอสูงเนิน สำนึกรักในถิ่นฐานบ้านเกิด และมีโอกาสได้ร่วมกันดูแลบ้านเกิดกับนายอำเภอสูงเนิน ๑๐ กว่าคน และอดีตนายอำเภอสูงเนินหลายท่านได้เลื่อนตำแหน่งเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด”

“จึงเชิญผู้บริหารท้องถิ่นอำเภอสูงเนินทั้งในอดีตและปัจจุบัน อาทิ นายวิทยา กามนต์ อดีตรองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน, นายสุวัฒน์ ตันประวัติ อดีตผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทย, นายชาญวิทย์ วสยางกูร อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดมุกดาหาร, นายยุทธนา วิริยะกิตติ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์, นายบุญสนอง บุญมี อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม, นายประเสริฐ บุญชัยสุข รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม, เรืออากาศตรี สุเทพ วงศ์กำแหง ศิลปินแห่งชาติ, พันเอกวินัย สมพงษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์ อดีตรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และอดีตรัฐมนตีว่าการกระทรวงคมนาคม, นายรักชาติ กิริวัฒนศักดิ์ สมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมาเขตอำเภอสูงเนิน, นายนคร กิติพูลธนากร นายกเทศมนตรีตำบลสูงเนิน และร.ต.ดร.นิรันดร์ ดุจจานุทัศน์ นายอำเภอสูงเนินคนปัจจุบัน เพื่อมาร่วมสนทนาเกี่ยวกับอำเภอสูงเนินจากอดีตจนถึงปัจจุบัน และในอนาคตอำเภอสูงเนินจะเป็นอย่างไร” นายสมชาย กล่าว

นายสมชาย กิริวัฒนศักดิ์ ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอสูงเนิน 

นอกจากนี้ยังมีการแสดงเพลงโคราช สดุดีตำนานสูงเนิน โดยนายกำปั่น บ้านแท่น ศิลปินแห่งชาติภาคอีสาน และการแสดงจากวงดนตรีสุนทราภรณ์ร่วมบรรเลงเพลง มีการจัดเลี้ยงโต๊ะจีน โดยนายสมชาย กิริวัฒนศักดิ์ เป็นเจ้าภาพจัดเลี้ยงโต๊ะจีนจำนวน ๔๐๐ โต๊ะ ณ ตลาดนัดเสริมสุขมิตรภาพ อำเภอสูงเนิน ตั้งแต่เวลา ๑๗.๓๐-๒๓.๐๐ น.

ทั้งนี้ นายสมชาย กิริวัฒนศักดิ์ หรือเสี่ยชิ้ง อายุ ๗๒ ปี ชาวอำเภอสูงเนิน ประกอบกิจการรับเหมาก่อสร้าง ห้างหุ้นส่วนจำกัด เสริมสุขสูงเนิน ปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอสูงเนิน  ประวัติการทำงาน นายกสมาคมผู้ปกครองโรงเรียนสุรนารีวิทยา, กรรมการที่ปรึกษาอาวุโสถาวรหอการค้าจังหวัดนครราชสีมา, ประธานมูลนิธิสุขภัทร โรงเรียนสุขานารี, ประธานกิตติมศักดิ์มูลนิธิสูงเนินสงเคราะห์, ที่ปรึกษาสภาอุตสาหกรรมจังหวัดนครราชสีมา, กรรมการเหล่ากาชาดจังหวัดนคร ราชสีมา 

ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์

จากการค้นคว้าของกองบรรณาธิการพบว่า อำเภอสูงเนิน หรืออาณาจักรศรีจนาศะ คือดินแดนอันเก่าแก่ทางประวัติศาสตร์ของชาติ มีความเจริญก้าวหน้าในอารยธรรมยุคโลหะของภาคอีสาน ซึ่งเป็นยุคโลหะตอนปลาย สันนิษฐานว่ามีอายุถึง ๒๐๐๐ ปี และมีความเจริญรุ่งเรืองทางพุทธศาสนา โดยมีหลักฐานคือ หลักศิลาจารึกและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ อาทิ พระพุทธรูปนอนศิลาทรายขนาดใหญ่ เสมาธรรมจักร ในเวลาต่อมาอาณาจักรขอมได้ขยายอิทธิพลมายังดินแดนนี้ โดยสร้างความเจริญอย่างต่อเนื่อง จะเห็นได้จากปราสาทหินต่างๆ เช่น ปราสาทเมืองแขก ปราสาทโนนกู่ ปราสาทเมืองเก่า ซึ่งมีชื่อในสมัยโบราณว่า “เมืองโคราฆะปุระ” เนื่องจากสภาพทางภูมิศาสตร์อำเภอสูงเนินเป็นที่ราบสูงและเป็นเนิน มีแม่น้ำลำตะคองไหลผ่านเป็นแม่น้ำสายหลักที่ใช้ในการดำรงชีวิต และกิจกรรมทางการเกษตรทำให้มีผู้คนอพยพมาตั้งรกราก โดยตั้งชื่อว่า “เมืองเสมา” (ตำบลเสมาในปัจจุบัน) สร้างบ้านเปลี่ยนเมืองมาถึงปัจจุบัน จากนั้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเมืองใหม่ขึ้น คือ เมืองโคราช หรือจังหวัดนครราชสีมาในปัจจุบัน เดิมอำเภอสองโนน (อำเภอสูงเนิน) ขึ้นอยู่กับอำเภอสันเทียะ (อำเภอโนนไทย)

จากอดีต-ปัจจุบัน

ในสมัยรัชกาลที่ ๕ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสร้างทางรถไฟสายกรุงเทพฯ-นครราชสีมา และทางรถไฟผ่านเข้าหมู่บ้านสูงเนิน ซึ่งเป็นชุมชนใหญ่ ทำให้การคมนาคมกับตัวจังหวัดได้รับความสะดวกมากกว่าติดต่อกับอำเภอสันเทียะ และประชาชนต่างก็อพยพเข้ามาทำมาหากินในหมู่บ้านสูงเนินเพิ่มมากขึ้น เมื่อปี ๒๔๔๔ ทางราชการจึงยกฐานะให้เป็นอำเภอสูงเนิน โดยย้ายอำเภอสูงเนินมาตั้งอยู่ที่บ้านสองโนน ประมาณปลายปี ๒๔๔๗ บ้านสองโนน จึงเปลี่ยนชื่อเป็น “บ้านสูงเนิน” โดยแยกออกจาอำเภอสันเทียะ และใช้ชื่อหมู่บ้านเป็นอำเภอ

ต่อมาในวันที่ ๑๔ พฤษภาคม ๒๔๔๙  จัดตั้งสุขาภิบาลสูงเนิน ในท้องที่บางส่วนของตำบลสูงเนิน ในวันที่ ๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๒ แยกพื้นที่ตำบลขามทะเลสอ และตำบลโป่งแดง อำเภอสูงเนิน ตั้งเป็นกิ่งอำเภอขามทะเลสอ ในวันที่ ๑๕ ธันวาคม ๒๕๑๓ เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลสูงเนิน ต่อมามีพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒ และได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่นที่ ๑๑๖ ตอน ๙ ก วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๒ โดยมีผลบังคับใช้ในวันที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๒ ยกฐานะจากสุขาภิบาลสูงเนิน และสุขาภิบาลกุดจิก เป็น เทศบาลตำบลสูงเนิน และเทศบาลตำบลกุดจิก 

   
นสพ.โคราชคนอีสาน ปีที่ ๓๘ ฉบับที่ ๒๑๑๗ วันอังคารที่ ๓๐ ตุลาคม - วันอาทิตย์ที่ ๔ เดือนพฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๕๕